Cinsel taciz suçu, bir kişinin vücut dokunulmazlığına temas etmeksizin cinsel amaçla rahatsız edilmesini konu alır. TCK 105 bakımından söz, mesaj, görüntü veya işaretin içeriği kadar, hangi koşullarda ve kime yöneltildiği de önemlidir. Her rahatsız edici davranış aynı suçu oluşturmaz; buna karşılık davranışın tek sefer gerçekleşmesi de cezai sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. [1] [3]
Özellikle sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında, konuşmadaki tek bir cümleyi esas alan değerlendirme yanıltıcı olabilir. Bu nedenle yazışmanın bütününü, hesap sahibinin kimliğini, mağdurun yaşını ve iletişimin gerçekleşme biçimini birlikte incelemek gerekir.
Cinsel taciz suçu hangi davranışlarla oluşur?
Suçun oluşması için belirli bir kişiye veya kişilere yönelen cinsel amaçlı davranış bulunmalıdır. Sözlü ifadeler, mesajlar ve işaretler bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak yalnız kaba veya nezaketsiz davranılmış olması, cinsel amaç unsurunun ayrıca gösterilmesi gereğini ortadan kaldırmaz. Mahkeme, olayın dışa yansıyan özelliklerinden hareketle değerlendirme yapar. [1] [3]
Bedensel temas, hukuki nitelendirmeyi değiştirebilir. Cinsel nitelikte temas içeren davranışları, mağdurun yaşı, rızanın hukuki geçerliliği ve diğer koşullara göre cinsel saldırı veya çocukların cinsel istismarı kapsamında incelemek gerekir. Dolayısıyla günlük dilde her olay için kullanılan “taciz” sözcüğü, uygulanacak kanun maddesini tek başına belirlemez. [1]
Mesajın reddedildikten sonra sürdürülmesi, taraflar arasındaki ilişki ve kullanılan ifadelerin bütünü önem taşır. Önceden tanışıyor olmak sınırsız iletişim izni vermez. Ayrıca bir konuşmanın başlangıçta karşılıklı olması, sonraki her davranışın aynı şekilde kabul edildiği anlamına gelmez. Bununla birlikte hukuki sonuç, varsayımlar üzerinden değil, olayın kanıtlanan özellikleri üzerinden kurulmalıdır. [3]
Cinsel taciz suçu cezası ve artırılan hâller
TCK 105’te yaptırım, mağdurun yaşına ve eylemin işlenme biçimine göre değişir. Aşağıdaki aralıklar suçun temel ceza çerçevesini gösterir. Ancak somut olayda diğer artırım ve indirim nedenlerini de ayrıca incelemek gerekir. [1]
| Düzenleme | Kanundaki yaptırım |
|---|---|
| Yetişkine karşı temel şekil | 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| Fiilin çocuğa karşı işlenmesi | 6 aydan 3 yıla kadar hapis |
| TCK 105/2’deki nitelikli hâller | İlgili cezaya yarı oranında artırım |
Elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanma, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylığı kullanma ve kanunun saydığı bakım veya gözetim ilişkileri nitelikli hâller arasındadır. Bununla birlikte aynı yerde çalışmak tek başına yeterli değildir; kanunun aradığı kolaylıktan yararlanma koşulunu da değerlendirmek gerekir. [1]
Fiil nedeniyle mağdur işini bırakmak, okulundan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa ceza bir yıldan az olamaz. Bu sonuçla eylem arasındaki bağlantıyı ortaya koymak gerekir. Ayrıca adli para cezasının bazı hâllerde seçenek yaptırım olması, kişinin istediği bedeli ödeyerek soruşturmayı kapatabileceği anlamına gelmez. Önödeme ayrı koşullara bağlıdır. [1]
Şikâyet süresi, vazgeçme ve uzlaştırma
Suçun yetişkine karşı temel şekli şikâyete bağlıdır. Genel şikâyet süresi, zamanaşımı sınırı içinde fiilin ve failin öğrenilmesinden başlayarak altı aydır. Bu nedenle tarihi belirlerken ilk mesajı, failin öğrenilmesini ve varsa birbirinden ayrı eylemleri dikkatle ayırmak gerekir. [1]
Çocuğa karşı işlenen fiil ve TCK 105/2’deki nitelikli hâller bakımından aynı kural uygulanmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.01.2024 tarihli, 2023/565 E., 2024/11 K. sayılı kararında bu hâllerin takibinin şikâyete bağlı olmadığı kabul edilmiştir. Kurul, şikâyetten vazgeçme nedeniyle düşme gerektiğini belirten Daire bozmasını kaldırmış, dosyayı esas incelemesi için Daireye göndermiştir. [4]
Bu nedenle mesajla işlenen bir olayda “şikâyeti geri çektik, dosya kapanır” sonucu doğrudan çıkarılamaz. Ayrıca cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, şikâyet şartı bulunsa bile uzlaştırma uygulanmaz. Şikâyetten vazgeçme ile uzlaştırma farklı hukuki kurumlardır. [2] [4]
Yargıtay kararı: sözün bağlamı ve cinsel amaç
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 01.10.2025 tarihli, 2025/291 E., 2025/375 K. sayılı kararında, bir çocuğa yöneltilen kısa bir beğeni ifadesi somut olayın koşullarıyla birlikte incelenmiştir. Çoğunluk; sözün içeriği, söyleniş biçimi, yer, zaman ve tarafların konumunu değerlendirerek cinsel amaç konusunda mahkûmiyete yeterli kesinlik bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır. Bölge adliye mahkemesinin direnme hükmü bu nedenle bozulmuştur. [3]
Karar, belirli bir sözün her olayda serbest olduğu anlamına gelmez. Aynı ifadenin farklı bir konuşma, ısrar veya davranış bütünü içinde ayrı değerlendirilmesi mümkündür. Buradaki belirleyici nokta, cinsel amacın ve suçun diğer unsurlarının somut delillerle ortaya konulmasıdır. [3]
Tokat’ta mesaj kayıtları ve diğer deliller
Tokat’ta başvuru yapan kişi mesajların tarihlerini, hesap bilgilerini ve konuşmanın öncesi ile sonrasını birlikte sunmalıdır. Ekran görüntüsü bir başlangıç delili olabilir. Ancak hesabı fiilen kimin kullandığı konusunda uyuşmazlık varsa teknik kayıtları araştırmak gerekir. Görüntünün yalnız profil adını göstermesi, gönderen kişinin kimliğini her zaman kesin biçimde ortaya koymaz. [2]
Örneğin iki farklı hesap aynı ismi kullanıyorsa, isim benzerliğiyle yetinmek yerine iletişim bilgilerini ve olayla bağlantılı kayıtları incelemek gerekir. Mevcut verileri değiştirmeden korumak önemlidir; başkasının hesabına izinsiz girerek yeni delil üretmeye çalışmamak gerekir. Savcılık hem iddiayı destekleyen hem de savunmayı doğrulayabilecek delilleri araştırır. [2]
Tokat avukat sayfasındaki mesleki bilgiler ile ceza hukuku açıklamaları, sürecin genel çerçevesini tamamlar. Dosyaya özgü incelemede ise her mesajın hangi iddiayı desteklediğini açıkça göstermek gerekir.
Sık sorulan sorular
Tek bir mesaj cinsel taciz suçu oluşturabilir mi?
Evet, tekrar zorunlu bir unsur değildir. Bununla birlikte mesajın cinsel amacı, içeriği, yöneldiği kişi ve olayın bağlamı birlikte değerlendirilir. Tek mesaj gönderilmesi otomatik olarak suç veya suçsuzluk sonucu doğurmaz. [1] [3]
Fiziksel temas yoksa ceza verilmez mi?
Hayır. Bu suç zaten bedensel temas olmaksızın gerçekleşen cinsel amaçlı davranışları kapsar. Cinsel nitelikte temas bulunması ise başka bir suç tipinin incelenmesini gerektirebilir. [1] [3]
Şikâyetten vazgeçilmesi her dosyayı kapatır mı?
Hayır. Yetişkine karşı temel şekil ile çocuğa karşı işlenen veya nitelikli hâl oluşturan fiiller ayrılmalıdır. Şikâyete bağlı olmayan hâllerde vazgeçme tek başına düşme nedeni değildir. [1] [4]
Ekran görüntüsü tek başına yeterli midir?
Her dosya için aynı cevap yoktur. İçeriğin bütünlüğünü, kaynağını, göndericinin kimliğini ve diğer delilleri birlikte değerlendirmek gerekir. Ayrıca teknik bir itiraz varsa bu itirazı araştırmak gerekir. [2]
Hukuki dayanaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.7, 73, 75, 102, 103 ve 105.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.160, 217, 223 ve 253.
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 01.10.2025, 2025/291 E., 2025/375 K.
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, 2023/565 E., 2024/11 K.